Świadek czasu, zwiastunka przyszłości

Mirosław Jarosz

|

Gość Świdnicki 12/2013

publikacja 21.03.2013 00:15

IPN to dziś najważniejsza w Polsce placówka naukowa i edukacyjna zajmująca się badaniem i upowszechnianiem najnowszej historii Polski. Wielki potencjał tej instytucji nie jest jeszcze w pełni wykorzystany. Warto to zmienić.

 Młodzież jest niezwykle zadowolona  z lekcji prowadzonych przez IPN Młodzież jest niezwykle zadowolona z lekcji prowadzonych przez IPN
IPN Wrocław

Wciąż rośnie zainteresowanie nauczaniem historii poza oficjalnym systemem szkolnym. Powodem jest marginalizowanie w kolejnych „reformach” edukacji historycznej dzieci i młodzieży. W ofercie IPN skierowanej do środowisk szkolnych znajdują się m.in. projekty edukacyjne, lekcje, wykłady, warsztaty, konkursy, rajdy, pokazy filmowe i propozycje doskonalenia zawodowego dla nauczycieli. Są też propozycje kierowane do ogółu społeczeństwa, np. wystawy, wykłady otwarte czy prezentacje książek. – Obecnie we wrocławskim oddziale IPN realizujemy kilka ogólnopolskich projektów edukacyjnych – wyjaśnia Iwona Demczyszak z Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN. – Są to: „Opowiem ci o wolnej Polsce – spotkania ze świadkami historii”, „Lekcje z historii najnowszej” oraz „O tym nie można zapomnieć... – spotkania z kobietami, które przeszły piekło Ravensbrück”. Bezpośrednio u nas w siedzibie prowadzimy spotkania „Co kryją archiwa IPN?”. Projekt jest kontynuowany pomimo obecnych utrudnień lokalowych.

Z filmem i piosenką

Szkoły szczególnie powinny zainteresować się programem „Lekcje z historii najnowszej”. Oferta IPN na II semestr roku szkolnego 2012/2013 obejmuje 10 tematów. – Lekcje z naszej oferty są prowadzone przy wykorzystaniu różnorodnych środków dydaktycznych oraz metod, w zależności od tematu – przekonuje Iwona Demczyszak. – Z pewnością nie są suchym wykładem, a wykład jest jedynie jednym z wielu elementów podawczych. Dołączamy do nich fragmenty filmów, teksty źródłowe, ikonografię, utwory muzyczne. Podczas lekcji „A więc wojna… – polski wrzesień 1939 roku” młodzież poznaje wydarzenia pierwszego miesiąca wojny, śledząc losy żołnierzy różnych formacji. Dowiaduje się także, jak walczyła piechota, do czego używano trałowców i jak wyglądało uzbrojenie polskiej armii w 1939 roku. Po lekcji „Prześladowani i aparat terroru 1944–1989” uczeń będzie znał odpowiedź na pytania: Jak wyglądał w PRL aparat bezpieczeństwa? Za co można było iść do więzienia? Jak wyglądały metody zwalczania opozycji? Kto w PRL podlegał represjom i dlaczego? Interesująco wygląda lekcja „Sztuka w służbie propagandy”. Przydatna jest nie tylko dla nauczycieli historii, ale i języka polskiego, sztuki czy wiedzy o kulturze. Pokazuje złożone relacje między światem artystów a światem władzy, przede wszystkim akcentując ich „flirt” z socrealizmem. Lekcja zawiera fragmenty filmów, nagrania piosenek z lat 50. oraz prezentację multimedialną. Z kolei próba odpowiedzi na pytanie „PRL – państwo totalitarne?” jest dla uczniów nie tylko swoistym podsumowaniem historii lat 1944–1989, ale i znakomitym przypomnieniem cech ustrojów totalitarnych. „Dzieje pewnego eksperymentu – gospodarka PRL” to synteza dziejów gospodarczych Polski Ludowej, od wielkich budów socjalizmu do czasów kolejek i kartek. Przy okazji tych zajęć uczniowie zapoznają się też z zasobem podstawowych pojęć dotyczących historii gospodarczej.

W 90 minut przez najnowsze dzieje

W ofercie są również lekcje: „Historie żołnierzy z wyrokiem – polskie podziemie niepodległościowe po 1945 r.”, „W samo południe – wybory 4 czerwca 1989”, „Grudniowy wstał świt, nie wiedział nikt nic… Stan wojenny w Polsce” i „Sposoby ratowania Żydów pod okupacją niemiecką”. Lekcje przeznaczone są głównie dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Jednak wybrane tematy, jak choćby „Z flagą narodową przez najnowszą historię Polski” z powodzeniem realizowane są również w szkołach podstawowych. Na każdy temat przeznaczonych jest 90 minut (czyli dwie godziny lekcyjne). Pracownicy IPN liczą na to, że odbiorcy będą zgłaszać własne propozycje. – Osoby będące zainteresowane naszą ofertą powinny skontaktować się z regionalnym koordynatorem danego projektu i z nim bezpośrednio omawiać termin i warunki realizacji zajęć – wyjaśnia Iwona Demczyszak. – Termin zależy od ilości zgłoszeń i następuje po uprzednim zgłoszeniu u koordynatora. Zajęcia prowadzimy w szkołach, bezpłatnie. Poza lekcjami historycznymi IPN ma możliwość bezpłatnego wypożyczania wystaw. Spis tematów wystaw dostępny jest na stronie internetowej. Prowadzony jest także cykl konferencyjny „Edukacyjny Dzień z IPN” oraz okolicznościowe wykłady. Edukatorzy organizują nawet specjalne zajęcia dla młodzieży ponadgimnazjalnej z dysfunkcją wzroku. Obecnie mają dla niej dwie propozycje tematów: „Przez najnowszą historię Polski” oraz „Solidarność – narodziny legendy”.

Kontakt

Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej we Wrocławiu, ul. Sołtysowicka 21a, 51-168 Wrocław, tel. (0-71) 326-76-34, fax (0-71) 326-76-35. Informacje i ustalanie terminów lekcji historycznych (poniedziałek–piątek od 9.00 do 16.00): Iwona Demczyszak, tel. 71 326 76 30, e-mail: iwona.demczyszak@ipn.gov.pl.