Karta Świdnicka

My, samorządowcy zgromadzeni na IV Kongresie Regionów w Świdnicy, w imieniu lokalnych społeczności, którym służymy, w trosce o dalszy rozwój Rzeczypospolitej samorządowej i społeczeństwa obywatelskiego podpisujemy się pod

Kartą Świdnicką 2013

Naszym dążeniem jest określenie właściwej roli samorządu terytorialnego w strukturze ustrojowej Państwa w oparciu o cztery podstawowe zasady:

Partycypacji, Decentralizacji, Samostanowienia, Solidarności.

I.

Zasada Partycypacji musi przyświecać takim zmianom ustrojowym, dzięki którym przedstawiciele samorządu terytorialnego wszystkich szczebli otrzymają prawo decydowania o sprawach fundamentalnych dla rozwoju Polski. Dzięki tej zasadzie mają być wprowadzone rozwiązania umożliwiające większy udział w podejmowaniu decyzji społeczności lokalnych i ich przedstawicieli.

II.

Wprowadzenie w życie zasady Decentralizacji musi skutkować pozostawieniem w kompetencjach administracji rządowej wyłącznie tych funkcji, które nie mogą być w sposób właściwy wykonywane na szczeblu lokalnym. Wszystkie pozostałe kompetencje powinny zostać przekazane samorządowi terytorialnemu.

III.

Zasada Samostanowienia musi wyrażać prawo do adekwatności finansów i samodzielności zarządzania majątkiem własnym oraz prowadzenia polityki rozwoju regionalnego i lokalnego. Zasada ta musi również obowiązywać przy wyborze własnej drogi realizacji zadań zleconych samorządom przez Państwo.

IV.

Zasada Solidarności musi być stosowana wobec regionów w strukturalnie gorszej sytuacji oraz grup społeczności lokalnych, zagrożonych wykluczeniem. Jest to jednoznaczne z dalszym prowadzeniem polityki zrównoważonego rozwoju oraz wyrównywania szans edukacyjnych, zawodowych i społecznych.

Integralną częścią Karty Świdnickiej jest corocznie sporządzana Lista Postulatów. Sformułowane postulaty odnoszą się bezpośrednio do treści zasadniczych Karty, poprzez szczegółowe propozycje i rozwiązania kierowane do ustawodawcy. Stopień realizacji Listy Postulatów będzie monitorowany przez media i korporacje samorządowe oraz oceniany podczas kolejnych Kongresów Regionów w Świdnicy.

Lista Postulatów Samorządowych 2013

W trosce o dalszy rozwój Rzeczypospolitej samorządowej i społeczeństwa obywatelskiego postulujemy:

I.

Dokończenie reformy ustrojowej państwa, poprzez:

1. Umożliwienie łączenia funkcji pełnionej w samorządzie z mandatem senatora, jako pierwszego kroku w kierunku przekształcenia Senatu w Izbę Samorządową.

2. Wprowadzenie pełnego zespolenia służb, straży, inspekcji i administracji lokalnych w powiecie.

3. Ustalenie zrównoważonych relacji między organami stanowiącymi i wykonawczymi jednostek.

II.

Poszanowanie samodzielności w określaniu sposobu realizacji zadań własnych, poprzez:

1. Praktyczne uznanie zasady, że ustawy i rozporządzenia określają wyłącznie zasady wykonywania zadań własnych gmin, powiatów i województw, a to ich organy swobodnie ustalają sposób wykonywania tych zadań, stosownie do lokalnych i regionalnych potrzeb i oczekiwań.

2. Przekazywanie zadań własnych w sposób, który zapewnia, że ustalone w ustawie kompetencje są całkowite i wyłączne.

3. Zapewnienie możliwości elastycznego tworzenia przez samorządy różnych form współpracy, dostosowanych do określonych przez nie potrzeb na samodzielnie ustalonych obszarach (w tym w aglomeracjach i innych obszarach funkcjonalnych).

4. Poszanowanie prawa samorządów do powierzania własnym podmiotom, utworzonym zgodnie z polskim i europejskim prawem, realizacji wszystkich zadań własnych.

III.

Przywrócenie adekwatności zasilania finansowego do zakresu przekazywanych zadań, poprzez:

1. Przywrócenie równowagi w finansach samorządowych -zrekompensowanie ubytków w dochodach JST, które nastąpiły w latach 2004-2012 w wyniku zmian w ustawach.

2. Przywrócenie zasady rekompensowania ubytków finansowych w dochodach własnych jednostek samorządu, które następują w wyniku zmian ustaw lub/i rozporządzeń.

3. Zagwarantowanie samorządom autonomii w tworzeniu i ustalaniu wysokości podatków lokalnych, w tym podatku od nieruchomości, powiązanego z ich wartością

4. Zapewnienie samorządowi terytorialnemu zwrotu podatku VAT od inwestycji rozwojowych.

5. Likwidację agencji rządowych i przekazanie ich majątku oraz kompetencji organom samorządowym.

IV.

Uznanie podmiotowości społeczności lokalnych w tworzeniu wewnętrznych relacji ich funkcjonowania, poprzez:

1. Zapewnienie samodzielności w określaniu sposobów udziału obywateli w życiu publicznym.

2. Wzbogacenie instrumentów funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego, z jednoczesną likwidacją biurokratycznych barier naruszających autonomię samorządów w przyznawaniu i rozliczaniu dotacji dla organizacji pozarządowych.

3. Wprowadzenie we wszystkich rodzajach samorządu jednomandatowych okręgów wyborczych, w wyborach do których mogą uczestniczyć na równych prawach wszyscy uprawnieni obywatele.