Nowy numer 09/2020 Archiwum

Marsz, marsz Dąbrowski

Słowa hymnu Polski upamiętniają dokonania wojsk dowodzonych przez generała. W pałacu Jedlinka pokazano list twórcy legionów, który dokumentuje działania w okolicach Wałbrzycha.

Uprzedzam, Obywatelu Komisarzu, że 600 żołnierzy zostało odłączonych od Korpusu Polskiego, którzy na polecenie generała głównodowodzącego ruszyli w drogę z Motty do Padwy i którzy będą ją kontynuować do Ferrary – taką informację znajdujemy w liście gen. Dąbrowskiego do Kwatery głównej w Mestre.

To generałowi poświęcono salę w pałacu Jedlinka. Podczas uroczystego otwarcia prof. Dariusz Nawrot z Uniwersytetu Śląskiego wyjaśnił znaczenie przywołanego pisma. – Pozornie ten list nie zawiera cennych informacji. Jest to wiadomość z 22 października 1797 r. o przemarszu legionistów, z prośbą o zapewnienie tym żołnierzom żywności i kwater. Został napisany 10 miesięcy po utworzeniu legionów, kiedy przeżywały one pierwszy kryzys, tuż po zawarciu rozejmu między Francuzami a Austriakami w Leoben. Legioniści nie mieli szansy na kontynuowanie planowanych działań wojennych od południa Europy, przez Bałkany, aż do Mołdawii i Polski. Dlatego w hymnie śpiewamy: „Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę”. Był to czas rozgoryczenia żołnierzy i oficerów. Kumulacją tych nastrojów jest opisywany w liście przemarsz – wyjaśniał ubrany w strój z tamtych czasów profesor UŚ. Warto dodać, że zaprezentowany list znajdował się przed II wojną światową w tzw. tekach Dąbrowskiego, które zaginęły podczas wojennej zawieruchy. Ocalał tylko ten jeden list. Jest to jedyny dokument legionowy sprzed 1799 roku. Prelegent przypomniał, że w wymienionej w dokumencie Padwie żołnierze spotkali generała Bonaparte, który przyczynił się do powstania legionów. – Kiedy Bonapartego zobaczył smutek na twarzach polskich żołnierzy, wyszedł do nich i przemówił, składając deklarację, że zawarty pokój nie przekreśla ich nadziei. Mówił, że przyjdzie jeszcze moment, gdy będą mogli walczyć za Polskę. Efektem jego mowy była deklaracja żołnierzy o dalszej trzyletniej walce. Ponadto towarzysząca Napoleonowi Józefina obdarowała legionistów piórami ptasimi z kapelusza generała. Kiedy w 1807 r. Napoleon wkroczył na ziemie polskie, a powstanie ogarnęło Wielkopolskę i Mazowsze, resztki legionów, które pozostały na służbie we Włoszech, ściągnięto do powstającego Księstwa Warszawskiego. Jako miejsce stacjonowania wyznaczono Śląsk, na którym toczyły się działania wojenne. Dokładnie w maju 1807 r. jedyny oddział legionowy, który bił się na ziemiach polskich, dotarł w okolice Szczawna i Strugi, gdzie doszło do ostatecznego starcia – wyjaśniał historyk. 15 maja 1807 r. stoczono drugą bitwę pod Strugą. O zwycięstwie ostatecznie zdecydował udział legionistów. Stąd też pomysł na umieszczenie zachowanego listu w pobliżu miejsca tej bitwy. Kiedy udało się pozyskać dokument, właściciele pałacu w Jedlinie-Zdroju przygotowali salę, która wystrojem nawiązuje do czasów generała Dąbrowskiego. Nie zabrakło też szabli czy tablicy informacyjnej poświęconej Legionom Polskim. Po wykładzie nastąpiło uroczyste otwarcie sali przez lokalne władze i właściciela pałacu, a także pokaz musztry Legionów Polskich. Spotkanie odbyło się w ramach cyklu „Perfekcyjne Polonika – ważne dzieła kultury polskiej”, zorganizowanego w 100-lecie odzyskania niepodległości państwa polskiego. Za miesiąc, 9 czerwca, organizatorzy zapowiadają kolejny unikat – XVI-wieczną Biblię Leopolity zwaną również Szarffenbergowską – ze względu na nazwisko zleceniodawców – Marka Szarffenberga i jego syna Stanisława..

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama